Uçak Gemileri

Savaş uçaklarını uzak mesafelere taşıyan, uçakların inip kalkmasına elverişli savaş gemisidir.

Tarihi

USS Franklin uçak gemisi

USS Franklin uçak gemisi 19 Mart 1945 sabah saat 07.08’de Japon 5. Hava Filosu 762. Deniz Hava birliğine bağlı bombardıman uçağı “Ginga” tarafından bombalandı. (2.600 kişilik mürettebattan 762’si öldü ve 265’i yaralandı.)

1900’lü yıllarda Wright kardeşlerin insanlı uçuşu keşfetmelerinden kısa bir süre sonra uçaklar gittikçe önem kazanmışlardır. Her yeni savaş aleti gibi başlangıçta hor görülen bu aletler, kullanışlılıkları kanıtlandıktan sonra sürekli daha fazla önem kazanmışlardır.

Ancak uçakların inişi ve kalkışı için gereken pistlerin sadece karada olması kullanımlarını kısıtlıyor, komutanlar için sorun çıkartıyordu. Ayrıca uçaklar, gemiler için de bir sorundu. Hem uçakları taşıyabilmek hem de düşman gemilerine karşı kullanabilmek için uçak gemileri icad edildi.

I. Dünya Savaşı

İlk uçak gemisi çalışmaları, I. Dünya Savaşı’ndan da eskiye dayanır. Çeşitli değişikliklere uğratılıp uçak gemisine dönüştürülen USS Pennsylvania’ya inen Eugene Ely böylelikle bir yeniliği gerçekleştirip tarihe geçiyordu (Kasım 1910).

Ancak ilk uçak gemisi unvanı HMS Ark Royal’a bahşedilmişti. Aslen bir ticaret gemisi olan bu gemi, USS Pennsylvania’da olduğu gibi çeşitli değişikliklere uğratılarak üzerine uçakların iniş ve kalkışlarını yapabileceği bir pist eklenmiştir. 1914’te denize inen bu gemi, I. Dünya Savaşında Çanakkale Cephesinde de bulunmuştur.

İlk Uçak Gemileri

  • HMS Argus(1918’de hizmete girdi, Birleşik Krallık)
  • USS Langley (CV-1) (1920’de hizmete girdi, Birleşik Devletler)
  • Hōshō (1922’de hizmete girdi, Japon İmparatorluğu)
HMS Argus (1918’de hizmete girdi, Birleşik Krallık)
USS Langley (CV-1) (1920’de hizmete girdi, Birleşik Devletler)
Hōshō (1922’de hizmete girdi, Japon İmparatorluğu)

II. Dünya Savaşı

Uçak gemileri, I. Dünya Savaşı’ndakinin aksine II. Dünya Savaşı’nda çok önemli bir rol oynamıştır. Genel kanıya göre uçak gemileri II. Dünya Savaşı’nın akışını tamamiyle değiştirmiştir. Şöyle ki, 1941 yılındaki sürpriz Japon baskını (Pearl Harbor Saldırısı olarak bilinir) 380 kadar uçağın saldırısı ile gerçekleşip Amerika Birleşik Devletleri’nin II. Dünya Savaşı’na müttefikler tarafında katılması ile güç dengesinin bir anda müttefikler tarafına doğru yönelmesine neden olmuştur. Pasifik Cephesi’nde Amerikan ordusu ile Japon ordusu savaşın sonuna kadar amansızca dövüşmüş, uçak gemileri ise şüphesiz en büyük rolü oynamıştır.

Nükleer Uçak Gemileri

II. Dünya Savaşı’nın bitimi ile dünya yeni daha önce olmamış bir şeyle, Soğuk Savaşla karşılaşmıştı. Nükleer enerjinin keşfi ile dünya denizlerinde yol alan gemilerin menzilleri 20-30 yıl boyunca hiç yakıt yenilemeden ilerleyebilecek kademeye getirilmişti. İlk nükleer uçak gemisi olan USS Enterprise, dünya denizlerinde Amerikan Donanması’nın göz bebeği olmuş, Sovyetler Birliği’ne karşı girişilen soğuk savaşta önemli bir psikolojik ve askeri üstünlük olarak yer almıştı

Günümüzde

Farklı donanmalarda kullanılan uçak gemileri ve özellikleri.
Farklı donanmalarda kullanılan uçak gemileri ve özellikleri.

Günümüzde uçak gemileri yeni bir kademeyle, Süper Uçak Gemileri kademesiyle denizlerde hakimiyetini sürdürmektedir. Başı çeken Amerika Birleşik Devletleri ile birlikte 9 ülke bugün çeşitli boyutlarda uçak gemilerine sahiptir.

Amerika Birleşik Devletleri, birçok uçak gemisi filosunu dünyanın çeşitli denizlerinde konuşlandırmıştır (Bunlardan en bilineni Akdeniz’de 6. Filo olarak adlandırılan filodur)

170905-N-DA693-028 PACIFIC OCEAN (Sept. 5, 2017) The Nimitz-class aircraft carrier USS John C. Stennis (CVN 74) transits the Pacific Ocean. John C. Stennis is underway conducting flight deck certifications, carrier qualifications and training for future operations after completing its planned incremental availability at Puget Sound Naval Shipyard and Intermediate Maintenance Facility. (U.S. Navy photo by Mass Communication Specialist 3rd Class Jake Greenberg/Released)

Aktif Kullanıcılar

 Amerika Birleşik Devletleri: 10 adet aktif hizmette ( NimitzDwight D. EisenhowerCarl VinsonTheodore RooseveltAbraham LincolnGeorge WashingtonJohn C. StennisHarry S. TrumanRonald Reagan ve George H.W. Bush ) 2019’da Gerald R. Ford ve 2020’de John F. Kennedy uçak gemisi hizmete girmesi planlanmıştır.

 Rusya: 1 adet aktif hizmette ( Admiral Kuznetsov )

 Tayland: 1 adet aktif hizmette ( HTMS Chakri Naruebet )

 Fransa: 1 adet aktif hizmette ( Charles de Gaulle (R 91) )

 İtalya: 2 adet aktif hizmette( Cavour (550) ve Giuseppe Garibaldi (551) )

 İspanya: 1 adet aktif hizmette( Juan Carlos I (L61) )

 Hindistan: 1 adet aktif hizmette( INS Vikramaditya (R33) ) ve Aralık 2018’te INS Vikrant (R11) hizmete girmesi planlanmıştır.

 Brezilya: 1 adet aktif hizmette( Foch (R99) )

 Çin: 1 adet aktif hizmette (Liaoning) ve 2019-2020 yılları arasında Type 001A sınıfı 1 adet uçak gemisi hizmete girmesi planlanmıştır.

Gelecek Alımlar

 Birleşik Krallık: Queen Elizabeth sınıfı 2 adet uçak gemisinin 2020’de hizmete girmesi planlanmıştır.

Türkiye: TCG Anadolu uçak gemisinin 2021 yılında hizmete sokulması planlanıyor

Eski Kullanıcılar

  •  Arjantin
  •  Avustralya
  •  Kanada
  •  Almanya
  •  Hollanda
  •  Japonya
Admiral Kuznetsov (Rusya)
Charles de Gaulle (Fransa)
Gerald R. Ford (ABD)
Giuseppe Garibaldi (İtalya)
Juan Carlos I (İspanya)
Queen Elizabeth (İngiltere)

Kaynak: http://www.wikipedi.org

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s